Pháp lý doanh nghiệp

Xây dựng Pháp luật thực thi CPTPP: Đánh giá hiệu quả và hàm ý chính sách

Đây là cơ sở để Việt Nam rút ra những bài học kinh nghiệm trực tiếp cho giai đoạn tiếp theo của quá trình thực thi các cam kết có lộ trình dài hơn, có nội dung thử thách hơn của CPTPP.

Trong khuôn khổ Chương trình Australia Hỗ trợ Cải cách Kinh tế Việt Nam  (Aus4Reform) của Đại sứ quán Australia tại Việt Nam, sáng ngày 10/11, tại Hà Nội,  Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) phối hợp với Viện Nghiên cứu Quản lý Trung ương (CIEM) đã tổ chức Hội thảo “Hoạt động Xây dựng Pháp luật thực thi CPTPP – Đánh giá hiệu quả thực hiện và Hàm ý chính sách”.  

3
Hội thảo “Hoạt động Xây dựng Pháp luật thực thi  CPTPP – Đánh giá hiệu quả thực hiện và Hàm ý chính sách”.

Ông Hoàng Quang Phòng, Phó Chủ tịch VCCI cho rằng, việc  tổng kết quá trình thực hiện các hoạt động xây dựng pháp luật thực thi CPTPP đã triển khai, đánh giá các thành công và bất cập, nhận diện những nguyên nhân liên quan có ý  nghĩa rất quan trọng.

Một mặt, đây là cơ sở để Việt Nam rút ra những bài học kinh nghiệm  trực tiếp cho giai đoạn tiếp theo của quá trình thực thi các cam kết có lộ trình dài hơn, có  nội dung thử thách hơn của CPTPP. 

“Mặt khác, những hàm ý chính sách từ đây có thể là  kim chỉ nam hữu dụng cho các hoạt động xây dựng pháp luật thực thi các FTA thế hệ mới, tiêu chuẩn cao trong thời gian tới”, ông Hoàng Quang Phòng nhấn mạnh.

1
Ông Hoàng Quang Phòng, Phó Chủ tịch VCCI phát biểu tại Hội thảo

Thông tin tại Hội thảo cho biết, theo các dự kiến và kế hoạch của Quốc hội, Chính phủ và các Bộ ngành thì có tổng cộng 07 Luật, 06 Nghị định và 06 Thông tư cần được sửa đổi hoặc xây dựng mới. 

Các hoạt động xây dựng pháp luật (XDPL) này dự kiến chia làm 02 đợt: đợt đầu thực hiện với các cam kết CPTPP có hiệu lực ngay, và đợt sau thực hiện với các cam kết CPTPP có  lộ trình muộn hơn. 

Rà soát của VCCI thực hiện với tổng cộng 11 văn bản quy phạm pháp  luật (VBQPPL) được ban hành để thực thi các cam kết CPTPP có hiệu lực ngay và 04 văn  bản được soạn thảo để chuẩn bị thực thi các cam kết CPTPP có hiệu lực theo lộ trình trong  giai đoạn 2019-2021. 

Về các VBQPPL được ban hành để thực thi các cam kết CPTPP có hiệu lực ngay: VCCI cho biết có tất cả 11 văn bản (bao gồm 02 Luật, 02 Nghị định và 07 Thông tư, thực thi 63 nhóm cam  kết CPTPP về thương mại hàng hóa, sở hữu trí tuệ, mua sắm công, lao động) đều đảm bảo  phù hợp với Hiến pháp Việt Nam (hợp hiến), đúng thẩm quyền, trình tự, thể thức (hợp  pháp), và cơ bản hài hòa, không mâu thuẫn với các quy định khác trong hệ thống pháp luật  liên quan (thống nhất trong hệ thống pháp luật). 

Về các hoạt động XDPL chuẩn bị cho việc thực thi các cam kết CPTPP có hiệu lực  theo lộ trình: các quy định tại cả 04 dự thảo VBQPPL (03 Luật và 01 Nghị định, nhằm  thực thi 11 nhóm cam kết CPTPP có lộ trình thực thi từ 2022-2024 về mở cửa thị trường  hàng hóa, sở hữu trí tuệ, lao động) đều bảo đảm tương thích với yêu cầu cam kết.  

Cũng tại Hội thảo, bà Nguyễn Thị Thu Trang – Giám đốc Trung tâm WTO và Hội nhập, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam chia sẻ về các hàm ý chính sách cho hoạt động XDPL thực thi CPTPP trong thời gian tới.

2
Bà Nguyễn Thị Thu Trang – Giám đốc Trung tâm WTO và Hội nhập, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam.

Từ những bài học kinh nghiệm từ các hoạt động XDPL thực thi CPTPP giai đoạn 2019 – 2021, VCCI đã đưa ra các khuyến nghị để nâng cao hiệu quả XDPL để tiếp tục thực thi CPTPP cũng như các FTA mới ký kết/có hiệu lực của Việt Nam. 

Thứ nhất, hoạt động rà  soát tính tương thích với cam kết FTA và lập kế hoạch XDPL thực thi cam kết cần được thực hiện một cách bao trùm hơn, có tính liên ngành, minh bạch và tham vấn đầy đủ với  các đối tượng liên quan. 

Thứ hai, việc soạn thảo nội dung cần được thực hiện càng sớm  càng tốt, thậm chí từ khi văn kiện FTA được ký kết chính thức mà không chờ tới khi phê  chuẩn. 

Thứ ba, cơ quan soạn thảo cần đặc biệt chú trọng hoạt động tham vấn doanh nghiệp  và các đối tượng chịu tác động trong quá trình dự thảo, thông tin cung cấp cho doanh  nghiệp nên bao gồm không chỉ dự thảo văn bản mà còn các tài liệu thuyết minh và giải  trình. 

Thứ tư, quá trình thực thi cam kết cần được theo dõi thường xuyên, cần tuyên truyền, phổ biến rộng rãi, và thiết lập các đầu mối tư vấn hướng dẫn cụ thể, xử lý ngay các bất cập  cũng như sửa đổi, điều chỉnh quy định khi cần thiết. 

Cuối cùng, các hoạt động xây dựng  pháp luật thực thi các FTA cần được xem xét mở rộng mục tiêu, xây dựng pháp luật không  chỉ để tuân thủ cam kết mà còn để đáp ứng chính nhu cầu nội tại của Việt Nam trong quá  trình hội nhập FTA. 

Là một FTA thế hệ mới, tiêu chuẩn cao đầu tiên mà Việt Nam từng tham gia, CPTPP có tác động trực tiếp tới nhiều chế định pháp luật nội địa của Việt Nam. Do đó, khác với nhiều FTA trước đây, công  tác sửa đổi, bổ sung, xây dựng mới các quy định pháp luật nội địa nhằm bảo đảm tương thích với cam kết là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu trong quá trình thực thi Hiệp định này. 

Trần Thuỳ

Back to top button