HIỆP HỘI

VASEP đề xuất đưa chế biến thủy sản ra khỏi danh mục sản xuất, kinh doanh gây ô nhiễm môi trường

Vừa qua, Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) đã gửi công văn số 116/CV-VASEP tới Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường đề xuất đưa chế biến thủy sản ra khỏi danh mục loại hình sản xuất, kinh doanh, dịch vụ có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường.

Theo đó, VASEP đã góp ý và đề nghị sửa đổi một nội dung quan trọng trong Dự thảo nói trên liên quan đến bất cập trong quy định xếp các cơ sở chế biến thủy sản vào “Danh mục loại hình sản xuất, kinh doanh, dịch vụ có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường” ở mức độ 3. Theo Hiệp hội, các quy định này có bất cập về thực tiễn sản xuất và bất cập với các quy định khác của ngành môi trường Việt Nam.

Bất cập về thực tiễn sản xuất

Theo VASEP, trong thực tế sản xuất, ngành chế biến thủy sản không phát sinh các chất gây ô nhiễm nhiều hơn các ngành chế biến thực phẩm khác như sản xuất kẹo bánh, sữa, cà phê, chè,… nhưng các nhà máy này không bị quy vào Mức III về nguy cơ gây ô nhiễm môi trường như ngành chế biến thủy sản.

Xét về mặt xả thải của ngành chế biến thủy sản, các nguồn thải của ngành chế biến thủy sản bao gồm:

Về khí thải: chỉ có một số ít nhà máy có công đoạn gia nhiệt (nhà máy đồ hộp, nhà máy sản xuất hàng chín, hàng chần như chả cá, tôm luộc, tôm bao bột,…) có sử dụng lò hơi như một số nhà máy chế biến thực phẩm khác như sản xuất bánh kẹo bánh, sữa, cà phê hòa tan,… nhưng những nhà máy này cũng không có tên trong Phụ lục 2.

Về nước thải: các nhà máy chế biến thủy sản đều đã đầu tư và vận hành hệ thống xử lý nước thải theo quy định. Nước thải chế biến thủy sản chủ yếu là từ nguồn nước rửa thủy sản nên các chỉ tiêu trong nước thải chủ yếu có nguồn gốc từ cơ thịt thủy sản và các phụ gia thực phẩm, đều là những chất từ tự nhiên và ăn được đối với con người, không gây độc hại mạnh như những hóa chất dùng trong các ngành công nghiệp khác.

Thuỷ Sản
Ảnh minh hoạ: Internet

Về chất thải rắn: các chất thải rắn chính trong quá trình chế biến chủ yếu là các phế liệu từ thủy sản như xương cá, da cá, mỡ cá, vỏ tôm, đầu tôm, vỏ ngao, sò,… hoặc một số túi nylon, bao bì carton… Các phế liệu thủy sản đa phần được các cơ sở bên ngoài thu gom để làm nguyên liệu cho các ngành sản xuất khác như sản xuất thức ăn chăn nuôi, dầu biodiezel, chitin, chitosan, collagen,… 

Ngoài ra, vỏ ngao, sò, ốc, hến… cũng thường được một số cơ sở thu mua để làm nguyên liệu sản xuất đồ mỹ nghệ, xay ra thành bột trộn vào thức ăn chăn nuôi để tăng lượng canxi cho vật nuôi, lấp đất, lấp đường,… hoặc nếu phải bỏ đi thì cũng không phân hủy tạo thành các chất thải nguy hại. Các bao bì carton, nylon cũng được các cơ sở thu gom phế liệu thu mua lại để làm nguyên liệu tái chế.

Bất cập với các quy định khác của ngành môi trường Việt Nam

Công văn của VASEP chỉ rõ, tiêu chuẩn QCVN 11:2015/BTNMT vê nước thải nhà máy chế biến thủy sản đã nêu các chỉ tiêu đặc thù của nước thải chế biến thủy sản, theo đó không có các chỉ tiêu nước thải độc hại như các chỉ tiêu kim loại nặng, phóng xạ, a-xít vô cơ.

Các ngưỡng quy định tại Bảng giá trị tối đa cho phép các thông số ô nhiễm cho từng chỉ tiêu đặc thù của nước thải chế biến thủy sản trong tiêu chuẩn QCVN 11:2015/BTNMT so với ngưỡng các chỉ tiêu quy định trong Bảng giá trị tối đa cho phép các thông số ô nhiễm của Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nước thải sinh hoạt QCVN 14:2008/BTNMT chỉ ở mức tương đương gồm: các chỉ tiêu pH, BOD, TSS, tổng dầu mỡ động thực vật, coliform), hoặc không sai khác đáng kể (amoni, tông nitơ). Thậm chí có những chỉ tiêu trong nước thải sinh hoạt có quy định nhưng trong nước thải chế biến thủy sản đã được phép loại trừ việc kiểm soát như sunfua, tổng các chất hoạt động bề mặt.

Trong khi nước thải sinh hoạt được coi là nước thải thông thường và các nguồn xả thải không bị xếp vào loại hình có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường. Trong khi đó, theo Dự thảo nước thải chế biến thủy sản bị xếp vào mức 3 của loại hình này, điều này mâu thuẫn với chính các quy định về Quy chuẩn kỹ thuật Quốc gia do Bộ TNMT ban hành.

Vì vậy, để ngành thủy sản có các cơ hội thực hiện tốt chiến lược phát triển thủy sản đến 2030 như Quyết định 339/QĐ-TTg ngày 11/3/2021 của Thủ tướng Chính phủ, Hiệp hội VASEP đề nghị Bộ trưởng và Ban Soạn thảo Dự thảo sớm xem xét đưa ngành chế biến thủy sản ra khỏi “Danh mục loại hình sản xuất, kinh doanh, dịch vụ có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường” quy định tại Phụ lục 2 của Dự thảo để ngành hàng thực hiện được tốt nhất cả các yêu cầu về môi trường – kinh tế – sinh kế.

Khuê Hiền

Back to top button