Tài chính - ngân hàng

Vẫn còn ngân hàng ‘ngó lơ’ chuyện lên sàn

Hiện đã quá hạn chót theo quy định, cho dù Luật đã quy định rõ ràng nhưng một số nhà băng chưa thực hiện việc niêm yết cổ phiều lên sàn chứng khoán.

Tại Đề án “Cơ cấu lại thị trường chứng khoán và thị trường bảo hiểm đến năm 2020 và định hướng đến năm 2025” của Thủ tướng Chính phủ ban hành yêu cầu thực hiện việc niêm yết, đăng ký giao dịch cổ phiếu của các ngân hàng thương mại cổ phần theo hướng đến hết năm 2020, toàn bộ các ngân hàng thương mại niêm yết, đăng ký giao dịch trên thị trường chính thức hoặc sàn UPCoM.

Yêu cầu niêm yết đối với các cổ phiếu ngân hàng cũng được đề ra tại Chiến lược phát triển ngành Ngân hàng Việt Nam đến năm 2025, định hướng đến năm 2030 được Thủ tướng phê duyệt hồi tháng 8/2018.

Đến tháng 1/2021, Chủ tịch Uỷ ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) – ông Trần Văn Dũng cho biết, nguồn cung đầu năm 2021 của thị trường sẽ dồi dào thêm ở 1 số ngân hàng thương mại. Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã thống nhất với UBCKNN sẽ kiên quyết yêu cầu các ngân hàng phải lên sàn, muộn nhất là trong quý 1/2021. Nếu ngân hàng nào không tuân thủ sẽ áp dụng biện pháp kỷ luật.

Như vậy, đến thời điểm này, nếu loại trừ các ngân hàng yếu kém bị mua lại bắt buộc hoặc đang bị kiểm soát đặc biệt là CBBank, OceaBank, GPBank, DongABank chưa thể đưa cổ phiếu lên sàn trong thời gian ngắn, vẫn còn một số ngân hàng dường như “phớt lờ” quy định và chưa niêm yết cổ phiếu trên các sàn giao dịch chứng khoán là PVComBank, Ngân hàng TMCP Sài Gòn (SCB) và Ngân hàng TMCP Bảo Việt (BaoVietBank).

Van Con Ngan Hang Ngo Lo Chuyen Len San

Theo đánh giá của các chuyên gia, đưa cổ phiếu lên sàn chứng khoán được coi là bước tiến quan trọng giúp minh bạch hoá hoạt động, phát triển về mặt dài hạn của từng ngân hàng, giúp lành mạnh hoá hệ thống. Đặc biệt trong bối cảnh Thủ tướng Chính phủ đã đưa ra thời hạn cụ thể, cùng với đó là kỳ vọng của các cổ đông khi cổ phiếu ngân hàng được niêm yết sẽ giúp tăng giá, tăng tính thanh khoản, giúp đa dạng hoá thị trường, nên các ngân hàng gần như không còn lý do gì để trì hoãn việc lên sàn.

Thế nhưng, vấn đề minh bạch lại là thách thức cho nhiều ngân hàng khi số lượng thông tin phải công khai khi lên sàn và mức độ tuân thủ thông tin cũng yêu cầu cao hơn. Vì vậy, quyết định lên sàn phụ thuộc rất nhiều vào nội tại của nhà băng.

Tình hình tài chính tại BaoVietBank vẫn là một ẩn số

So với ngân hàng SCB, PVCombank, tình hình tài chính tại BaoVietBank công khai khá chậm trễ và báo cáo tài chính (BCTC) năm 2020 hiện cũng chưa được công bố. BCTC mới nhất mà ngân hàng này công bố là báo cáo quý 1/2020.

Giai đoạn 2016 – 2019, lợi nhuận sau thuế tại BaoVietBank tăng giảm thất thường: Năm 2016 đạt 93 tỷ đồng, năm 2017 đạt 145 tỷ đồng đến năm 2018 giảm xuống còn 80 tỷ đồng và năm 2019 đạt 82 tỷ đồng. Kèm theo đó, chi phí dự phòng rủi ro tín dụng cũng tăng từ 215 tỷ đồng (năm 2016) lên 374 tỷ đồng (năm 2019).

Đáng lo nhất, tính đến cuối năm 2019, tổng nợ xấu của BaoVietBank tăng tới 26% so với hồi đầu năm, chiếm gần 1.292 tỷ đồng. Trong đó, nợ dưới tiêu chuẩn (nợ nhóm 3) tăng 25% lên hơn 188,7 tỷ đồng; nợ nghi ngờ (nợ nhóm 4) hơn 209,3 tỷ đồng, tăng 38% và nợ có khả năng mất vốn tăng 24% lên mức gần 894 tỷ đồng. Do đó, tỷ lệ nợ xấu trên dư nợ cho vay khách hàng của ngân hàng tăng từ 3,98% lên mức 5,22%.

Van Con Ngan Hang Ngo Lo Chuyen Len San 2

Quý 1/2020, lợi nhuận sau thuế của BaoVietBank sụt giảm tới 68% so với cùng kỳ. Tổng tài sản và cho vay của ngân hàng này cũng sụt giảm mạnh. Dòng tiền thuần từ hoạt động kinh doanh cũng đang âm hơn 5.149 tỷ đồng (cùng kỳ âm gần 3.886 tỷ đồng); dòng tiền thuần từ hoạt động đầu tư cũng âm gần 24 tỷ đồng trong khi cùng kỳ 2019 chỉ âm gần 16 tỷ đồng.

Đáng chú ý, tính đến 31/3/2020, tổng nợ xấu tại BaoVietBank ở mức 1.158 tỷ đồng, tỷ lệ nợ xấu vẫn ở mức cao 5,1%.

Van Con Ngan Hang Ngo Lo Chuyen Len San 3
Tỷ lệ nợ xấu tại BaoVietBank ở mức 5,1% (nguồn: BCTC hợp nhất quý 1/2020)

Theo tìm hiểu, trước năm 2018, BCTC tại nhà băng này thường không có phần thuyết minh do đó tình hình nợ xấu không được đề cập chi tiết. Đến năm 2019, BaoVietBank thuyết minh báo cáo tài chính đầy đủ do đó con số nợ xấu thực sự đáng báo động. Tuy nhiên từ năm 2020 đến nay, BCTC tại BaoVietBank vẫn chưa công bố cụ thể.

Van Con Ngan Hang Ngo Lo Chuyen Len San 4

Lý do gì ngân hàng ‘phớt lờ’ chuyện lên sàn?

Trong số 3 ngân hàng chưa lên sàn, duy nhất SCB là ngân hàng đã có lộ trình lên sàn. Cuộc họp Đại hội đồng cổ đông bất thường tổ chức cuối năm 2020 của ngân hàng này đã thông qua chủ trương tăng vốn và lộ trình niêm yết cổ phiếu SCB trên Sở Giao dịch chứng khoán TP.HCM (HoSE), chậm nhất là năm 2025.

Van Con Ngan Hang Ngo Lo Chuyen Len San 5

Vừa qua, SCB công bố lợi nhuận trước và sau thuế 6 tháng đầu năm 2021 gấp 5,6 lần và 6,6 lần cùng kỳ, đạt hơn 487 tỷ đồng và hơn 416 tỷ đồng. Tuy nhiên, nếu so với tổng tài sản tại nhà băng này sở hữu có thể thấy sự “lệch pha” quá lớn giữa lợi nhuận và tổng tài sản.

Tổng tài sản tính đến cuối quý 2 tăng 6% so với đầu năm, lên mức gần 671.694 tỷ đồng. Trong đó, tiền mặt giảm 21% (còn 3.234 tỷ đồng), tiền gửi tại NHNN tăng 6% (16.578 tỷ đồng), tiền gửi tại các TCTD khác tăng 43% (17.311 tỷ đồng), cho vay khách hàng tăng 3% (360.406 tỷ đồng). Nợ xấu tại SCB tính đến cuối tháng 6/2021 giảm 60% so với đầu năm, chỉ còn 3.212 tỷ đồng.

Còn tại PVcombank, theo BCTC hợp nhất quý 2/2021, lợi nhuận sau thuế nửa đầu năm tăng vọt 103% so với cùng kỳ, đạt hơn 52 tỷ đồng (con số lợi nhuận khá khiêm tốn so với các ngân hàng cùng quy mô). Nợ xấu tại nhà băng này tính đến 30/6/2021 tăng 5% so với đầu năm, lên 2.748 tỷ đồng. Do đó, tỷ lệ nợ xấu vẫn ở mức cao 3,06%.

Van Con Ngan Hang Ngo Lo Chuyen Len San 6
Nguồn: báo cáo tài chính Hợp nhất quý 2 năm 2021.

Một số chuyên gia tài chính cho rằng, có rất nhiều lý do khiến ngân hàng chần chừ lên sàn, như sợ công khai minh bạch, nhất là những ngân hàng có kết quả kinh doanh yếu kém, khiêm tốn. Hoặc có những ngân hàng có nợ xấu lớn chưa được xử lý – chủ yếu là hậu quả tồn đọng trong thời gian dài để lại – nếu lên sàn tại thời điểm này thì định giá cổ phiếu chưa tối ưu, nên lãnh đạo muốn chọn thời điểm thuận lợi hơn…

Lê Tuấn

Back to top button