Chuyển động thị trường

Nguy cơ “lép vế” của trái cây Việt Nam khi sang Trung Quốc

Ngoài việc chất lượng trái cây cần được nâng cao trước khi vào thị trường Trung Quốc thì giờ đây, mặt hàng này đang phải chịu sự cạnh tranh khốc liệt với thị trường Thái Lan, Campuchia trong thời gian tới.

Cách đây 4 năm, các thương lái Trung Quốc đã tới tận vườn trại để thu mua sản phẩm với giá cao thì gần đây, số lượng người sang thu mua ngày một giảm dần. Giá trái cây bán ra cũng ngày một xuống dốc không phanh.

Cụ thể, những năm về trước giá mít Thái lên tới 70.000 đồng/kg nhưng vẫn có nhiều nhà buôn Trung Quốc tranh vào mua. Còn năm nay, mít rớt giá trầm trọng còn vài nghìn đồng với loại 1, loại 3 dường như không có người ngó lơ.

Thực trang này diễn ra hơn tháng nay khi các mặt hàng nông sản như rau, củ, quả Việt Nam liên tục rớt giá vì cơ hội xuất hàng qua Trung Quốc ngày càng gặp khó khăn. Trong đó, xoài, khoai lang chỉ còn vài trăm đồng/kg; bơ, dưa hấu và mít cũng giảm một nửa giá.

Có thể thấy, số lượng hàng xuất sang Trung Quốc đang ngày một chững lại đặc biệt trước tình hình dịch bệnh diễn biến phức tạp trong thời gian gần đây. Nhiều mặt hàng sang thị trường Trung Quốc sẽ còn giảm mạnh bởi vì các loại trái cây của Trung Quốc cùng loại với Việt Nam cũng bắt đầu vào vụ.

Theo Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam, sự xuất hiện 37 công ty của Campuchia có trang trại xoài cùng 5 công ty có nhà máy xử lý đóng gói xoài tươi được chấp thuận vào Trung Quốc sẽ là gánh nặng lớn đối với thị trường Việt Nam.

Nguy Co Lep Ve Cua Trai Cay Viet Nam Khi Sang Trung Quoc

Đầu tháng 5 vừa qua, Campuchia đã xuất khẩu gần 80 tấn xoài sang Trung Quốc bằng đường biển và dự kiến sẽ xuất khoảng 100.000 tấn xoài vào thị trường Trung Quốc trong năm nay.

Các thương nhân xuất khẩu cho biết, sau chuyển hàng đầu tiên trên, Trung Quốc đã đánh giá cao về chất lượng xoài của Campuchia nên đã cấp hạn ngạch xuất khẩu cả năm lên đến 500.000 tấn. Các mặt hàng như chuối, thanh long của Campuchia cũng sẽ có cơ hội sang thị trường này để cạnh tranh với mặt hàng của Việt Nam.

Ngoài đối thủ là Campuchia thì Thái Lan cũng rất đáng gờm khi có trong tay các mặt hàng có chất lượng tốt như bưởi, sầu riêng, măng cụt. Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam cảnh báo các mặt hàng này đang bị cạnh tranh vô cùng gay gắt.

Giữa tháng 5, 18 tấn măng cụt Thái đã được Trung Quốc nhập khẩu tại cửa khẩu Đông Hưng (Quảng Tây, Trung Quốc) để chuyển đến tiêu thụ tại Trùng Khánh. Còn với mặt hàng sẩu riêng, ngoài hàng Việt thì Trung Quốc đang ngày càng ưu chuộng sầu Thái và Malaysia khi có chất lượng cao và giá cả hợp lý hơn.

Riêng vải thiều thì Việt Nam không có đối thủ cạnh tranh. Nhưng gần đây, Trung Quốc đã tăng diện tích đất để trồng vải, thời gian thu hoạch cũng đang rút ngắn đi kèm giá giảm mạnh. Hiện giá vải bán lẻ tại Trung Quốc ở mức 70.000 – 100.000 đồng/kg, giảm hơn 50% so với trước đây.

Khó khăn ngày càng một chèn ép khi Việt Nam sẽ bị kiểm hóa 100% lô hàng do trong 9 loại trái cây xuất sang thì có tới 8 loại trái cây chưa ký kết về kiểm dịch thực vật. Vì thế, việc thông quan lâu hơn trái cây nước khác, cụ thể như Thái Lan chỉ phải kiểm dịch 30%.

Không những thế, từ tháng 5, Trung Quốc cũng tạm dừng thông quan hai cặp cửa khẩu Na Hình – Kéo Ái và Pò Nhung – Dầu Ái khiến việc thông quan bị ảnh hưởng, ún tắc, trong khi đó trái cây tươi cần đòi hỏi thông quan nhanh.

Tiến sĩ Võ Mai, nguyên Cục phó Cục Bảo vệ thực vật, Chủ tịch Hội làm vườn Việt Nam cho rằng, mặt hàng trái cây cần quy hoạch sao cho phù hợp với thị trường, thay vì trồng ồ ạt, các doanh nghiệp cần được hướng dẫn canh tác theo tiêu chuẩn thị trường.

Ngoài ra, Nhà nước cần có những chính sách phù hợp nhằm hỗ trợ giảm tối đa chi phí vận chuyển, logistics sẽ giúp rau quả Việt Nam cạnh tranh hiệu quả hơn với các đối thủ khác tại thị trường Trung Quốc. Và các doanh nghiệp cũng cần nâng cao chất lượng sản phẩm, đây sẽ là đòn bẩy để giảm bớt phụ thuộc vào thị trường này.

Phan Huy – Thu Uyên

Back to top button