Chính sách đầu tư

Một số yếu tố tác động đến giải ngân vốn đầu tư công

Tính đến ngày 30/9/2021 ước giải ngân vốn đầu tư công (ĐTC) đạt khoảng 218.550,92 tỷ đồng, bằng 47,38% kế hoạch vốn Thủ tướng Chính phủ giao.

Theo kế hoạch vốn đầu tư công nguồn ngân sách nhà nước năm 2021 được Thủ tướng Chính phủ giao cho các bộ, cơ quan trung ương và địa phương tại Quyết định số 2185/QĐ-TTg ngày 21/12/2020. Tổng kế hoạch vốn ĐTC nguồn NSNN năm 2021 là 461.300 tỷ đồng (chưa bao gồm 16.000 tỷ đồng kế hoạch vốn Chương trình mục tiêu quốc gia), trong đó: Vốn trong nước là 409.750 tỷ đồng, vốn nước ngoài là 51.550 tỷ đồng.

Tuy nhiên, theo kết quả rà soát tiến độ giải ngân vẫn còn chậm ước tính đạt 218.550,92 tỷ đồng, tình trạng giải ngân vốn ĐTC diễn ra chậm, chủ yếu là do những yếu tố tác động sau:

Vướng mắc về cơ chế chính sách

Hiện nay, giải ngân vốn ĐTC vẫn còn vướng mắc về cơ chế chính sách liên quan đến pháp luật về ĐTC, Luật Đất đai, Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công-tư (Luật PPP), Luật Xây dựng…

Theo đó, các dự án gặp nhiều vướng mắc về trình tự thủ tục triển khai dự án. Theo đó đây đang là rào cản “tắc nghẽn. Đặc biệt, hiện tại pháp luật về xây dựng chưa quy định việc điều chỉnh tổng mức đầu tư trong trường hợp phát sinh các chi phí phòng, chống dịch bệnh COVID-19 trong quá trình triển khai các dự án đầu tư.

Tiếp theo là vướng mắc trong Chỉ thị số 18/CT-TTg ngày 29/6/2019 của Thủ tướng Chính phủ về việc tăng cường quản lý, nâng cao hiệu quả sử dụng vốn vay ODA, vay ưu đãi nước ngoài trong tình hình mới cho chi đầu tư phát triển, không vay cho chi thường xuyên…

Đối với công tác đền bù giải phóng mặt bằng tiếp tục là nút thắt lớn đối với việc triển khai thực hiện dự án. Những vướng mắc chủ yếu liên quan đến đơn giá bồi thường, hệ số điều chỉnh giá đất, phương án đền bù, khó khăn trong di dời các công trình tiện ích, chồng lấn trong mặt bằng thi công dẫn đến giải ngân ĐTC còn chậm.

Mot So Yeu To Tac Dong Den Giai Ngan Von Dau Tu Cong

Khâu tổ chức thực hiện dự án còn yếu

Khâu tổ chức dự án còn yếu dẫn đến việc bố trí kế hoạch vốn ĐTC chưa sát với khả năng, tiến độ triển khai của dự án; phân bổ vốn các dự án khởi công mới chưa đảm bảo thủ tục đầu tư, dẫn đến tình trạng giao vốn nhưng không thực hiện được dự án.

Tiếp theo là quy định bố trí vốn ngân sách trung ương để thu hồi vốn ứng còn cứng nhắc, dẫn đến tình trạng nhiều địa phương không thực hiện được việc thu hồi vốn cho các dự án.

Trong công tác chuẩn bị đầu tư dự án còn sơ sài, chất lượng chưa bảo đảm các quy định hiện hành; vẫn còn tình trạng một số dự án chuẩn bị đầu tư và phê duyệt dự án chỉ mang tính hình thức để có điều kiện ghi vốn dẫn đến phát sinh nhiều vấn đề, không phù hợp với việc giải ngân ĐTC.

Bên cạnh đó, việc giải ngân từ vốn ODA đòi hỏi tính chuyên môn hóa và chuyên nghiệp rất cao; trong khi, năng lực, trình độ của một số ban quản lý dự án còn hạn chế, chưa đáp ứng yêu cầu đề ra.

Yếu tố khách quan tác động giải ngân vốn đầu tư công

Thời gian qua, dịch bệnh COVID-19 bùng phát và diễn biến phức tạp, nhiều địa phương phải thực hiện giãn cách xã hội trong thời gian dài để phòng, chống đại dịch, làm ảnh hưởng đến hoạt động kinh tế cũng như ảnh hưởng đến tiến độ triển khai dự án.

Việc giải ngân chậm do nhiều dự án phải thực hiện điều chỉnh hiệp định vay, gia hạn thời gian thực hiện dự án, thống nhất với nhà tài trợ về kế hoạch thực hiện, công tác đấu thầu…

Tiếp theo giá cả vật liệu xây dựng trên thị trường tăng mạnh, nhất là sắt, thép xây dựng, xi măng, cát, sỏi… đã tác động trực tiếp đến kết quả hoạt động của doanh nghiệp, nhà thầu xây dựng, ảnh hưởng không nhỏ đến tiến độ thi công dự án.

Ngoài ra, việc giải ngân đầu tư hiện đang gặp phải nhiều vướng mắc nhất là về giải phóng mặt bằng, quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất theo đúng quy định. Từ các yếu tố trên đã dẫn đến việc giải ngân vốn ĐTC bị chậm so với kết hoạch Thủ tướng Chính phủ giao cho.

Phan Quỳnh

Back to top button