Tài chính - ngân hàng

Giữa đại dịch, nợ ngoại bảng tiềm ẩn tại BIDV có đáng lo?

Mặc dù tốc độ tăng trưởng tín dụng đạt 9%, tỷ lệ nợ xấu xuống còn 1,61% tổng dư nợ thế nhưng, ngân hàng BIDV còn hơn 288.389 tỷ đồng nghĩa vụ nợ tiềm ẩn, tăng 20% so với đầu năm.

Quý 3/2021, BIDV tăng 30% chi phí dự phòng rủi ro tín dụng, trích hơn 7.502 tỷ đồng, do đó lãi trước thuế giảm nhẹ 1% so cùng kỳ, còn 2.674 tỷ đồng và lãi sau thuế giảm 2% còn 2.122 tỷ đồng. Tính chung 9 tháng đầu năm 2021, BIDV đã trích hơn 23.195 tỷ đồng chi phí dự phòng rủi ro tín dụng, tăng 44% so với cùng kỳ 2020. Tuy nhiên, ngân hàng vẫn báo lãi trước và sau thuế tăng 52% và 51%, lần lượt đạt 10.733 tỷ đồng và 8.583 tỷ đồng.

Giua Dai Dich No Ngoai Bang Tiem An Tai Bidv Co Dang Lo

Có thể nói, sau hai năm lợi nhuận đi lùi so với nhóm big4 là Vietcombank và Vietinbank, đến nay BIDV lại bất ngờ tăng trưởng trở lại. Tuy nhiên, con số lợi nhuận này vẫn còn kém rất xa Vietcombank đạt hơn 19.311 tỷ đồng lãi trước thuế, Vietinbank đạt 13.911 tỷ đồng, đứng thứ nhất và thứ 3 toàn ngành, trong khi đó BIDV đứng thứ 6.

Đáng lưu ý, dù lợi nhuận tăng trưởng hơn 50% nhưng khả năng sinh lời tại BIDV lại sụt giảm đáng kể.

Tại báo cáo tài chính hợp nhất quý 3/2021, thu nhập lãi thuần tại BIDV tăng 43% lên hơn 35.964 tỷ đồng. Đáng nói, trong phần thuyết minh BCTC không đề cập tới khoản thu nhập từ lãi vay và các khoản thu nhập tương tự của BIDV. Do đó, không rõ nguồn thu nhập lãi thuần có đến từ việc mở rộng cho vay các khách hàng hay không. Nếu đúng nó sẽ cho thấy khả năng tăng tín dụng của BIDV rất hiệu quả.

Tuy nhiên, ở bảng thuyết minh tài chính tiền tệ của BIDV cho thấy, tiền gửi không kỳ hạn của khách hàng (CASA) tăng gần 10%. Do đó,  chi phí lãi và các chi phí tương tự đã giảm 19% so với cùng kỳ, xuống còn 40.255 tỷ đồng. Điều này có thể thấy, BIDV tăng thu nhập lãi thuần phần lớn nhờ huy động được vốn đầu vào giảm.

Giua Dai Dich No Ngoai Bang Tiem An Tai Bidv Co Dang Lo 3
Nguồn: BCTC hợp nhất quý 3/2021.

Một yếu tố đặc biệt khác cần phân tích kỹ khi đánh giá lợi nhuận, hiệu quả hoạt động của ngân hàng là chất lượng tín dụng.

Giua Dai Dich No Ngoai Bang Tiem An Tai Bidv Co Dang Lo 2
Nguồn: BCTC hợp nhất quý 3/2021.

Tổng nợ xấu tính đến 30/09/2021 xấp xỉ đầu năm, ghi nhận 21.432 tỷ đồng, chiếm 1,61% tổng dư nợ (giảm nhẹ so với mức 1,76% của 9 tháng 2021). Xét về cơ cấu, nợ có khả năng mất vốn (nhóm 5) giảm 16% xuống còn gần 13.881 tỷ đồng. Tuy vậy, nợ dưới tiêu chuẩn (nhóm 3) lại bất ngờ tăng 85% lên gần 4.404 tỷ đồng và nợ nghi ngờ (nhóm 4) cũng tăng 28% lên 3.148 tỷ đồng.

Ngoài ra, nợ cần chú ý cũng có dấu hiệu tăng 7% lên hơn 14.629 tỷ đồng, con số này còn lớn hơn cả nợ nhóm 5. Nợ cần chú ý dù chưa được xếp vào nợ xấu nhưng tình trạng dư nợ khoản vay quá hạn nhảy vọt bất thường cho thấy nhiều người đi vay không có khả năng trả nợ đúng hạn vì Covid-19, tiềm ẩn nguy cơ nợ xấu trong tương lai của ngân hàng.

Nợ nhóm 5 giảm nhưng nợ nhóm 3 và nhóm 4 lại tăng mạnh khả năng xuất phát từ việc các khách hàng gặp khó khăn do dịch Covid-19 đã bắt đầu tăng lên.

Đáng nói, tính đến 30/9/2021, nợ tiềm ẩn nằm ngoài bảng cân đối cân toán tại BIDV tăng 20% so với đầu năm, lên hơn 288.389 tỷ đồng. Trong đó, cam kết trong nghiệp vụ LC tăng 44%, bảo lãnh vay vốn cũng tăng 33% và bảo lãnh khác tăng 8%. Dù nằm ở ngoại bảng và chưa được coi là nợ xấu, nhưng trong bối cảnh dịch Covid-19 bùng phát, doanh nghiệp khó khăn sẽ có thể trở thành các khoản nợ tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Thực tế, tỷ lệ nợ xấu chỉ phản ánh phần nợ xấu hiện rõ trong bảng cân đối kế toán và nếu tính cả những phần nợ “tiềm ẩn” chưa được ghi nhận, thì tỷ lệ nợ xấu của BIDV sẽ có loạt thay đổi lớn.

Giua Dai Dich No Ngoai Bang Tiem An Tai Bidv Co Dang Lo 4
Nguồn: BCTC hợp nhất quý 3/2021.

Tại BIDV, 9 tháng đầu năm 2021, việc tổng tài sản tăng 11% so với đầu năm, lên mức gần 1,69 triệu tỷ đồng; cho vay khách hàng tăng 9% gần 1,33 triệu tỷ đồng  vẫn chưa thực sự hiệu quả cao và tiềm ẩn nhiều rủi ro khi nợ xấu thực tế còn rất cao và đặc biệt khoản nợ tiềm ẩn cũng đang có xu hướng tăng mạnh.

Lê Tuấn

Back to top button