Quản trị doanh nghiệp

Doanh nghiệp cần lưu tâm gì trong phát huy vai trò của RCEP

Việc phổ biến những thông tin về quy định và tiến trình tham gia RCEP được đánh giá là vô cùng quan trọng đối với các doanh nghiệp Việt, bởi các cam kết FTA thế hệ mới như RCEP thường không dễ tìm hiểu do số lượng các cam kết đồ sộ, nội dung phức tạp. 

Trong khuôn khổ Chương trình Australia Hỗ trợ Cải cách Kinh tế Việt Nam (Aus4Reform) của Đại sứ quán Australia tại Việt Nam, ngày 05/11, tại Hà Nội, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) phối hợp với Viện Nghiên cứu Quản lý Trung ương (CIEM) đã tổ chức Hội thảo “Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) – Những điều doanh nghiệp cần biết”.

Đây là cơ hội để các doanh nghiệp và các đơn vị liên quan thông tin những nội dung cơ bản, cốt lõi của Hiệp định RCEP, cũng như các vấn đề doanh nghiệp cần quan tâm, lưu ý khi thực thi Hiệp định này. 

Ảnh Chụp Màn Hình 2021 11 05 Lúc 17.21.29
Hội thảo “Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) – Những điều doanh nghiệp cần biết”.

Cơ hội rộng mở từ RCEP

Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực RCEP là Hiệp định thương mại tự do (FTA) thu hút sự quan tâm đặc biệt của cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam thời gian qua. 

Thứ nhất, RCEP là một FTA thế hệ mới có quy mô lớn nhất thế giới với 15 thành viên (gồm 10 nước ASEAN và Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản, Australia, New Zealand), chiếm khoảng 30% dân số thế giới và 30% GDP toàn cầu. 

Thứ hai, RCEP bao gồm gần như toàn bộ các đối tác thương mại và đầu tư quan trọng nhất của Việt Nam: thương mại giữa Việt Nam với các đối tác RCEP chiếm hơn một nửa (55%) tổng thương mại của Việt Nam năm 2020 (trong đó xuất khẩu chiếm 41%, nhập khẩu chiếm 71%); đầu tư trực tiếp từ các nước RCEP vào Việt Nam lũy kế đến tháng 10/2021 cũng chiếm tới 62% tổng đầu tư trực tiếp nước ngoài của Việt Nam. 

Thứ ba, được ký kết vào tháng 11/2020 và dự kiến có hiệu lực đầu năm 2022 trong bối cảnh thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng đang phải đối mặt với những tác động chưa từng có tiền lệ của đại dịch COVID-19, RCEP mang nhiều kỳ vọng trở thành một xung lực mới cho nền kinh tế và các doanh nghiệp Việt Nam để có thể phục hồi và tăng trưởng sau đại dịch.

Được xây dựng trên nền tảng các FTA riêng lẻ đã có giữa ASEAN với từng đối tác Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản, Australia và New Zealand (còn gọi là các FTA ASEAN+), RCEP là một FTA bao trùm gồm 20 Chương và 04 Phụ lục, với nhiều cam kết cao hơn các FTA ASEAN+, và bổ sung thêm nhiều lĩnh vực mới mà các FTA này chưa có hoặc có quy định không đáng kể (như Thương mại điện tử, Mua sắm công, Cạnh tranh, Sở hữu trí tuệ …). 

Với việc thiết lập nên các tiêu chuẩn và cơ chế thống nhất cho toàn bộ khu vực, RCEP sẽ mở thêm nhiều cơ hội kết nối thương mại và đầu tư của Việt Nam với các nền kinh tế thành viên, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp của Việt Nam tham gia sâu hơn, rộng hơn vào các chuỗi giá trị trong khu vực này.

Cần phát huy vai trò tối đa của RCEP 

Các diễn giả tại Hội thảo đều khẳng định rằng, thực tế thực hiện 14 FTA đã có hiệu lực của Việt Nam cho thấy một trong những lý do mà nhiều cơ hội FTA đã bị bỏ lỡ là do các doanh nghiệp chưa biết đến hoặc chưa hiểu rõ về các cam kết FTA. 

Theo một Khảo sát của VCCI năm 2020, tỷ lệ hiểu biết ở mức tương đối về các cam kết FTA của các doanh nghiệp Việt Nam trung bình chỉ đạt 23%. Các cam kết FTA, đặc biệt là các FTA thế hệ mới như RCEP thường không dễ tìm hiểu do số lượng các cam kết đồ sộ, nội dung phức tạp.

Tại Hội thảo, bà Nguyễn Thị Quỳnh Nga, Phó Vụ trưởng Vụ Chính sách Thương mại Đa biên, Bộ Công Thương – đơn vị phụ trách chính về đàm phán RCEP đã cung cấp những thông tin hữu ích về các mục tiêu, đặc điểm và tiến trình tham gia RCEP của Việt Nam. 

Ảnh Chụp Màn Hình 2021 11 05 Lúc 17.25.17
Bà Nguyễn Thị Quỳnh Nga, Phó Vụ trưởng Vụ Chính sách Thương mại Đa biên, Bộ Công Thương trình bày tại Hội thảo.

Theo đó, hiệp định RCEP sẽ chính thức có hiệu lực sau 60 ngày kể từ thời điểm có ít nhất 6 nước ASEAN và 3 nước đối tác hoàn tất thủ tục phê duyệt/phê chuẩn Hiệp định và nộp lưu chiểu văn kiện phê duyệt/phê chuẩn của mình tới Cơ quan lưu chiểu (Tổng Thư ký ASEAN).

Cho đến ngày 2/11/2021, 06 nước ASEAN (Xinh-ga-po, Bru-nây, Lào, Cam- pu-chia, Thái Lan, Việt Nam) và 04 nước đối tác (Trung Quốc, Nhật Bản, Niu-Dilân, Ốt-xtrây-li-a) đã nộp lưu chiểu cho Tổng Thư ký ASEAN. Như vậy, Hiệp định sẽ có hiệu lực từ ngày 01 tháng 01 năm 2022

Bà Nguyễn Thị Quỳnh Nga cho biết, Bộ Công Thương đang lấy ý kiến của các Bộ, ngành, đơn vị liên quan về Kế hoạch thực thi Hiệp định RCEP với mục tiêu:

Triển khai việc rà soát, ban hành, sửa đổi văn bản pháp luật cần thiết cho việc thực thi Hiệp định;

Đẩy mạnh việc tuyên truyền, phổ biến về Hiệp định nhằm nâng cao nhận thức của doanh nghiệp và người dân, giúp tận dụng tốt những cơ hội mà Hiệp định mang lại;

Giám sát chặt chẽ việc thực thi cam kết của các đối tác; 

Theo sát tình hình xuất nhập khẩu để có biện pháp ứng phó kịp thời bảo vệ lợi ích của Việt Nam, phù hợp với các quy định của Hiệp định RCEP và luật pháp trong nước.

Bà Nguyễn Thị Thu Trang, Giám đốc Trung tâm WTO và Hội nhập của VCCI, đã giới thiệu súc tích nội dung các cam kết cốt lõi của RCEP có ảnh hưởng trực tiếp tới doanh nghiệp.

Cụ thể các cam kết đó gồm: các ưu đãi thuế quan Đối tác RCEP dành cho Việt Nam; ưu đãi thuế quan Việt Nam dành cho Đối tác RCEP; các quy tắc xuất xứ; thủ tục chứng nhận xuất xứ; các biện pháp phi thuế; cam kết mở cửa dịch vụ của Việt Nam; cam kết mở cửa đầu tư vào ngành sản xuất của Việt Nam; cam kết về sở hữu trí tuệ…

Ảnh Chụp Màn Hình 2021 11 05 Lúc 17.29.33
Bà Nguyễn Thị Thu Trang, Giám đốc Trung tâm WTO và Hội nhập của VCCI.

Cũng tại Hội thảo, VCCI cũng công bố Cẩm nang doanh nghiệp “Tóm lược Hiệp định EVFTA” – ấn phẩm đầu tiên tại Việt Nam hướng dẫn chi tiết và đầy đủ về các cam kết quan trọng của RCEP cho doanh nghiệp.

Đây là ấn phẩm nằm trong chuỗi các ấn phẩm về FTA do VCCI biên soạn và phát hành. Ấn phẩm này diễn giải các cam kết theo cách thức ngắn gọn, dễ hiểu, với các đánh giá ban đầu về các tác động tới doanh nghiệp, cùng các lưu ý doanh nghiệp về những vấn đề cần quan tâm nhất, các vấn đề cần chuẩn bị tập trung nhất.

Trần Thuỳ

Back to top button