Quản trị doanh nghiệp

Đánh giá tiềm năng kinh tế số Việt Nam

Nhằm đánh giá tổng quan về tiềm năng kinh tế số Việt Nam hiện nay và các cơ chế, chính sách thúc đẩy sự phát triển của kinh tế số, mới đây, chiều ngày 18/10, Trung tâm Đổi mới sáng tạo quốc gia, Bộ Kế hoạch và Đầu tư phối hợp cùng Google tổ chức Hội thảo “Tiềm năng kinh tế số Việt Nam” .

Với dân số trẻ và hiểu biết về công nghệ, Việt Nam đang có vị trí thuận lợi để hưởng lợi từ nền kinh tế số. Tuy nhiên, Việt Nam vẫn phải đối mặt với một số rào cản để có thể khai thác tối đa các lợi ích công nghệ số. Những rào cản này bao gồm các quy định pháp lý có thể hạn chế Việt Nam đạt đến tiềm năng tối đa của hệ sinh thái công nghệ trong nước, hạn chế khả năng kết nối kỹ thuật số, cũng như thiếu hụt nguồn nhân lực có kỹ năng số.

Ảnh Chụp Màn Hình 2021 10 18 Lúc 17.45.22
Hội thảo Tiềm năng kinh tế số Việt Nam. Ảnh: Trần Thuỳ

Tám công nghệ chủ chốt có tiềm năng chuyển đổi số cho Việt Nam

Tại Hội thảo, ông Fraser Thompson – Đại diện nhóm nghiên cứu của Alpha Beta cho biết, dựa theo nhiều tài liệu về lợi ích kinh tế tiềm năng của các công nghệ mới nổi, tám công nghệ chủ chốt có tiềm năng chuyển đổi đối với người lao động, doanh nghiệp và nền kinh tế Việt Nam bao gồm:

Thứ nhất: Internet trên di động. Mặc dù Internet di động ở Việt Nam đã tăng cường áp dụng các mô hình kinh doanh mới như nền kinh tế ứng dụng, dịch vụ đa phương tiện OTT và thương mại trên thiết bị di động (m-commerce), vẫn còn một số ứng dụng Internet di động chưa được áp dụng trong nước, bao gồm ứng dụng khám bệnh từ xa qua điện thoại di động trong lĩnh vực y tế và sử dụng các dịch vụ điện tử của chính phủ trên điện thoại thông minh nhằm đơn giản hoá việc cung cấp các dịch vụ công.

Thứ hai: Điện toán đám mây. Công nghệ điện toán đám mây cho phép các cá nhân và tổ chức truy cập các dịch vụ công nghệ như khả năng tính toán nâng cao, lưu trữ dữ liệu và các công cụ quản lý theo nhu cầu. Ngoài ra, lưu trữ đám mây công cộng giúp tăng năng suất bằng cách cung cấp các công cụ năng suất phù hợp, hỗ trợ cải thiện bảo mật và cung cấp tài nguyên theo nhu cầu…

Thứ ba: Dữ liệu lớn. Dữ liệu lớn và phân tích dữ liệu lớn có thể giúp người lao động và doanh nghiệp phân tích hành vi của khách hàng hiệu quả hơn nhằm làm tăng sự hài lòng của họ. Với thông tin thu được từ phân tích, các doanh nghiệp cũng có thể thiết kế các chương trình mục tiêu nhằm thu hút khách hàng.

Ảnh Chụp Màn Hình 2021 10 18 Lúc 17.47.04
Ông Fraser Thompson – Đại diện nhóm nghiên cứu của Alpha Beta trình bày tám công nghệ chủ chốt có tiềm năng chuyển đổi số cho Việt Nam. Ảnh: Trần Thuỳ

Ngoài ra còn 5 công nghệ khác là: trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ tài chính (Fintech), Internet vạn vật (IoT) và viễn thám, Robot tiên tiến, Chế tạo đắp lớp.

Nông nghiệp và thực phẩm được hưởng các lợi ích kinh tế nhiều nhất

Lĩnh vực nông nghiệp và thực phẩm được dự đoán là ngành hưởng các lợi ích kinh tế nhiều nhất khi áp dụng công nghệ số tại Việt Nam. Ước tính khoảng 17% tổng cơ hội số của Việt Nam được tích lũy cho lĩnh vực này, ngành nông nghiệp và thực phẩm có thể thu được lợi ích kinh tế hàng năm lên tới 302 nghìn tỷ đồng (13 tỷ USD) vào năm 2030.

Đưa công nghệ số vào sản xuất nông nghiệp và thực phẩm có thể cải thiện phúc lợi của các tiểu nông cũng như chuyển đổi toàn bộ chuỗi giá trị thực phẩm. Điều này đặc biệt quan trọng vì ngành nông nghiệp đóng góp gần 14% vào GDP Việt Nam, nhưng giá trị gia tăng nông nghiệp tính trên mỗi người lao động có tốc độ tăng trưởng thuộc mức chậm nhất trong khu vực trong giai đoạn 1990-2013.

Để nâng cao năng suất nông nghiệp, các công nghệ canh tác chuẩn xác của IoT cho phép cung cấp lượng nước và dinh dưỡng vừa đủ cho đất trồng trọt, từ đó giảm số lượng đầu vào cần thiết và tăng năng suất. 

Các công nghệ theo dõi áp dụng IoT cũng có thể giải quyết tình trạng thất thoát lương thực trong chuỗi cung ứng do thu hồi được khoảng 10-15% tổng giá trị sản xuất hàng hóa nông nghiệp lẽ ra đã bị lãng phí.

Ngoài nông nghiệp và thực phẩm, đại diện nhóm nghiên cứu của Alpha Beta cho biết thêm, các lĩnh vực hưởng lợi khác còn có giáo dục và đào tạo; tiêu dùng, bán lẻ và khách sạn – nhà hàng; sản xuất và y tế.

Ba trụ cột hành động cần thiết để Việt Nam nắm bắt tối đa cơ hội số của đất nước

Thứ nhất, Việt Nam cần tiếp tục phát triển hệ sinh thái công nghệ trong nước. Các quy định chuyển giao công nghệ quốc tế và cải tiến cơ sở hạ tầng số đã và đang góp phần thúc đẩy phát triển cơ sở hạ tầng số trong nước. 

Việt Nam có thể tiến xa hơn trong việc giải quyết những khoảng trống về phạm vi bao phủ của cơ sở hạ tầng số, cũng như rào cản pháp lý mà các nhà lập trình trong nước đang phải đối mặt, giúp họ kinh doanh dễ dàng hơn. 

Thứ hai, Việt Nam có thể tiếp tục nâng cao kỹ năng số cho người lao động và sinh viên. Ông Trần Trọng Nguyên – Giám đốc Học viện Chính sách và Phát triển cho cho rằng, cần chú trọng cung cấp giáo dục kỹ năng số để người lao động chủ động trong tiếp cận các cơ hội kỹ thuật số. 

Ảnh Chụp Màn Hình 2021 10 18 Lúc 17.48.53
Giám đốc Học viện Chính sách và Phát triển Trần Trọng Nguyên. Ảnh: Trần Thuỳ

Theo đó, Chính phủ tập trung mạnh mẽ vào việc trang bị cho nhân lực hiện tại và lực lượng lao động tương lai các kỹ năng số cần thiết. Việt Nam có thể tiến xa hơn trong việc tạo ra các chương trình đào tạo kỹ năng số dành riêng cho từng lĩnh vực, tăng cường cơ hội học nghề liên quan Khoa học, Công nghệ, Kỹ thuật và Toán học (STEM), đồng thời chú trọng hơn vào “kỹ năng mềm” trong chương trình giảng dạy từ mẫu giáo đến lớp 12. 

Thứ ba, Việt Nam cần phát triển một môi trường thuận lợi cho thương mại số. Điều này đòi hỏi thúc đẩy dòng dữ liệu xuyên biên giới mở, nới lỏng chính sách hạn chế về dữ liệu, khuyến khích khả năng tương tác của các khuôn khổ kỹ thuật số và giảm thiểu xung đột biên giới. Bước đi hữu hiệu cho Việt Nam là áp dụng “Những nguyên tắc cơ bản về bảo vệ dữ liệu cá nhân trong thương mại điện tử của APEC”, ông Fraser Thompson nhấn mạnh.

Trần Thuỳ

Back to top button