Tài chính - ngân hàng

Đằng sau con số lợi nhuận ‘hoành tráng’ gần 14.000 tỷ đồng tại Vietinbank

9 tháng đầu năm 2021, VietinBank báo lãi trước thuế tăng 34% so với cùng kỳ, ghi nhận gần 14.000 tỷ đồng, song các khoản lãi dự thu lại có xu hướng tăng và đặc biệt, nợ xấu bất ngờ tăng mạnh 90% so với đầu năm.

Thấy gì từ con số lợi nhuận gần 14.000 tỷ đồng tại Vietinbank

Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam (VietinBank, HOSE: CTG) vừa công bố báo cáo tài chính hợp nhất quý 3/2021 với lợi nhuận trước thuế hơn gần 14.000 tỷ đồng, tăng 34% so với cùng kỳ 2020. Xét trên toàn hệ thống, Vietinbank hiện đứng thứ 3 về lợi nhuận.

Dang Sau Con So Loi Nhuan Hoanh Trang Gan 14 000 Ty Dong Tai Vietinbank

Theo báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh hợp nhất, thu nhập lãi thuần của Vietinbank 9 tháng năm 2021 đạt hơn 31.392 tỷ đồng, tăng hơn 24% so với cùng kỳ 2020. Nếu nguồn thu này đến từ việc mở rộng cho vay các khách hàng, nó sẽ cho thấy khả năng tăng tín dụng của Vietinbank hiệu quả.Thế nhưng, thực tế thu nhập từ lãi vay và các khoản thu nhập tương tự tại Vietinbank chỉ đạt hơn 63.000 tỷ đồng, chỉ tăng nhẹ 1% so với cùng kỳ 2020.

Lý do thu nhập lãi thuần tại Vietinbank tăng chủ yếu đến từ tiền gửi không kỳ hạn của khách hàng (CASA) tăng 7% so với đầu năm,  lên hơn 199.000 tỷ đồng. Vì vậy, chi phí lãi và các chi phí tương tự đã giảm 15% xuống còn hơn 31.702 tỷ đồng.

Dang Sau Con So Loi Nhuan Hoanh Trang Gan 14 000 Ty Dong Tai Vietinbank 2
Nguồn: BCTC hợp nhất quý 3/2021 tại Vietinbank.

Tính đến 30/9/2021, tổng tài sản VietinBank tăng 8% so với đầu năm, lên gần 1,45 triệu tỷ đồng; cho vay khách hàng tăng 7% (hơn 1,08 triệu tỷ đồng) nhưng thu nhập từ lãi lại không tăng mà chủ yếu do giảm chi phí đầu vào mà sinh ra thu nhập lãi thuần. Điều này ít nhiều chứng tỏ hoạt động cho vay, tăng quy mô tài sản tại Vietinbank vẫn chưa hiệu quả cao.

Đáng lưu ý, tính đến 30/9/2021, lãi dự thu tại Vietinbank tăng 22% lên gần 9.552 tỷ đồng, các khoản phải thu cũng tăng 44% lên hơn 32.917 tỷ đồng.

Theo nguyên tắc kế toán, lãi dự thu là khoản lãi ngân hàng dự kiến thu được trong tương lai từ các tài sản sinh lãi, bao gồm cho vay khách hàng. Ngân hàng chưa thu được tiền thật từ khoản này, tuy nhiên khoản này vẫn được ghi nhận vào báo cáo thu nhập của ngân hàng và từ đó tạo ra lợi nhuận.

Trong báo cáo phân tích ngành ngân hàng, chuyên gia của Công ty Chứng khoán Yuanta Việt Nam (YSVN) nêu quan điểm thận trọng về vấn đề này. Theo đó, lãi dự thu cao có thể bóp méo lợi nhuận.

9 tháng đầu năm, dù lợi nhuận tăng trưởng mạnh song dòng tiền thuần trong kỳ tại Vietinbank lại âm hơn 27.675 tỷ đồng, trong khi cùng kỳ 2020 chỉ âm hơn 7.605 tỷ đồng.

Trong đó, dòng tiền thuần từ hoạt động kinh doanh âm hơn 27.000 tỷ đồng ( cùng kỳ 2020 chỉ âm hơn 7.000 tỷ đồng) chủ yếu là do tăng các khoản tiền, vàng gửi và cho vay TCTD khác, tăng các khoản về kinh doanh chứng khoán, tăng các khoản cho vay khách hàng…; dòng tiền thuần từ hoạt động đầu tư cũng âm hơn 376 tỷ đồng và dòng tiền thuần từ hoạt động tài chính âm hơn 21 tỷ đồng.

Nợ cần chú ý, nợ nghi ngờ tăng vù vù

Chất lượng tín dụng cũng là một yếu tố rất quan trọng khi đánh giá hiệu quả hoạt động của ngân hàng. Tại Vietinbank, điểm trừ lớn nhất chính là chất lượng nợ vay tại thời điểm 30/09/2021 xấu đi so với đầu năm, tổng nợ xấu tăng đến 90%, ghi nhận 18.097 tỷ đồng. Trong đó, nợ dưới tiêu chuẩn tăng 57% so với đầu năm, lên hơn 2.923 tỷ đồng. Bất ngờ nhất, nợ nghi ngờ tăng gấp 7,2 lần đầu năm, lên hơn 11.630 tỷ đồng. Tuy nhiên, nợ có khả năng mất vốn (nợ nhóm 5) lại giảm 41% xuống còn 3.543 tỷ đồng.

Dù nợ nhóm 5 giảm nhưng tỷ lệ nợ xấu trên dư nợ vay vẫn tăng từ mức 0,94% đầu năm lên 1,67%.

Đáng nói, nợ cần chú ý (nợ nhóm 2 – với khoản vay quá hạn 10-90 ngày) lại bất ngờ tăng vọt 76% so với đầu năm, lên hơn 4.925 tỷ đồng.

Nợ cần chú ý, nợ nghi ngờ tại Vietinbank tăng lên rất mạnh có thể xuất phát từ việc các khách hàng gặp khó khăn do dịch Covid-19 đã bắt đầu tăng lên.

Dang Sau Con So Loi Nhuan Hoanh Trang Gan 14 000 Ty Dong Tai Vietinbank 3
Nguồn: BCTC hợp nhất quý 3/2021 tại Vietinbank.

Nhìn tổng thể từ báo cáo tài chính hợp nhất quý 3/2021 có thể thấy, 9 tháng đầu năm, lợi nhuận tăng mạnh vẫn chủ yếu do ngân hàng tận dụng được nguồn vốn huy động rẻ và mạnh tay xử lý nợ xấu. Trong khi, việc tăng tổng tài sản, tăng dư nợ tín dụng của nhà băng này vẫn chưa thực sự đạt hiệu quả và tiềm ẩn nhiều rủi ro khi nợ xấu bất ngờ tăng mạnh.

Lê Tuấn

Back to top button