Chính sách đầu tư

Chỉ thị 13/CT-TTg – Tập trung tháo gỡ khó khăn giải ngân vốn đầu tư công

Tiến độ giải ngân 5 tháng đầu năm vẫn còn rất chậm, thấp hơn so với cùng kì năm ngoái, đặc biệt là giải ngân vốn nước ngoài.

Sau một tuần kể từ khi Chỉ thị 13/CT-TTg về đẩy nhanh tiến độ và nâng chất lượng xây dựng Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021 – 2025 được Thủ tướng Chính phủ ban hành, các bộ, nghành và địa phương đã cắt giảm hơn 1.000 dự án đầu từ công để huy động tập trung nguồn vốn cho các công trình thiết yếu. Tuy nhiên, tiến độ giải ngân vẫn còn rất chậm, thấp hơn so với cùng kì năm ngoái, đặc biệt là giải ngân vốn nước ngoài.

Tính đến hết tháng 5, vẫn còn hơn 71 nghìn tỷ đồng, tương đương với 15,6% trong tổng số kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao chưa được các bộ, ngành địa phương giao chi tiết.

Chi Thi 13 Ct Ttg Tap Trung Thao Go Kho Khan Giai Ngan Von Dau Tu Cong
(Ảnh minh họa)

Nguyên nhân dẫn đến việc giải ngân chậm chủ yếu là do vấn đề về giải phóng mặt bằng còn nhiều vướng mắc. Cùng với đó là các bộ, ngành, địa phương chưa làm tốt vai trò của mình trong việc chỉ đạo, điều hành, triển khai các giải pháp đề ra; một số ban quản lý dự án, nhà thầu còn hạn chế trong năng lực quản lý, điều hành thi công.

Bên cạnh đó gần đây phát sinh thêm khó khăn mới về giá vật liệu tăng đột biến gây ảnh hưởng tới hoạt động đầu tư công. Theo phản ánh từ Hiệp hội Nhà thầu xay dựng Việt Nam, giá thép xây dựng từ đầu năm đến nay so với cuối năm 2020 đã đồng loạt tăng từ 30 – 40% khiến nhà thầu xây dựng rơi vào cảnh chi phí bị đội giá lên cao. Các đơn giá của Sở Xây dựng làm căn cứ cho nhà thầu rơi vào lạc hậu vì sự biến động của giá thép.

Theo sự nhìn nhận của Tiến sĩ Nguyễn Ðình Cung – Nguyên Viện trưởng Nghiên cứu quản lý kinh tế T.Ư, hoạt động đầu tư công năm 2021 và những năm tiếp theo sẽ gặp phải nút thắt lớn là sự biến động của giá vật liệu xây dựng. Điều này có thể gây ra những ảnh hưởng lớn đến vai trò của động lực tăng trưởng.

Theo Luật Ðầu tư công chủ đầu tư buộc phải điều chỉnh khi tổng vốn đầu tư có sự thay đổi. Nhưng tổng mức đầu tư đã được đưa ra trong chủ trương và quyết định đầu tư dự án nên nếu có sự biến động cao hơn so với mức đã được phê duyệt tại chủ trương đầu tư thì chủ đầu tư phải xin điều chỉnh lại. Đối với các dự án thuộc thẩm quyền phê duyệt của địa phương có thể chỉ mất vài tháng điều chỉnh nhưng nếu dự án thuộc thẩm quyền của Chính phủ hoặc Quốc hội thì thời gian chờ đợi có thể kéo dài đến hằng năm. Do đó, Chính phủ cần có sự chỉ đạo quyết liệt để tháo gỡ khó khăn nhằm tránh xảy ra trường hợp giải ngân đầu tư năm 2021 thấp.

Theo thống kê của Bộ Tài chính hiện kế hoạch vốn được giao vẫn còn nhiều bộ, ngành, địa phương chưa phân bổ hết. Nguyên nhân là do các bộ, ngành, địa phương mới chỉ giao kế hoạch vốn đợt 1; các vốn đợt khác vẫn còn vấp phải nhiều vấn đề về điều kiện thủ tục nên chưa thể phân bổ.

Theo ông Nguyễn Quốc Phương – thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư, trong khi hoạt động sản xuất công nghiệp, thương mại, xuất khẩu, đầu tư tư nhân và đầu tư nước ngoài không có khả năng tăng trưởng như dự kiến do dịch bệnh Covid-19 thì đầu tư công tiếp tục là động lực tăng trưởng quan trọng trong năm 2021. Tuy nhiên sự tăng trưởng kinh tế có thể thấp đi do tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư không cao, hay nói cách khác là số vốn đầu tư vào nền kinh tế để tạo động lực cho kinh tế bị giảm đi.

Chỉ thị 13/CT-TTg yêu cầu cắt giảm mạnh các dự án không hiệu quả giai đoạn 2021 – 2025 để tập trung đầu tư cho các dự án cấp thiết. Số vốn đầu tư trong gia đoạn này sẽ tăng khoảng 40% và có tới 50% dự án được cắt giảm. Điều này góp phần thúc đẩy sự tăng trưởng của nền kinh tế.

Bộ Kế hoạch và Ðầu tư đề xuất phương án thanh tra liên  ngành nhằm kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm về đầu tư công, hướng tới giảm thiểu tối đa ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện và giải ngân của dự án.

Dự báo sẽ có khoảng 34,15% kế hoạch giải ngân vốn đầu tư công được hoàn thành trong sáu tháng đầu năm nay.

Phan Huy – Phương Liên

Back to top button